Cách đặt tên bão và đánh số bão ở Việt Nam: vì sao có “bão số 3” lẫn tên quốc tế?

Cập nhật 18/10/2026 · Ban biên tập DBTT Ngày Mai

Mỗi mùa bão, người dân thường nghe cùng lúc hai cách gọi: tên quốc tế như Ragasa, Bualoi, Kalmaegi và cách gọi quen thuộc “bão số 9”, “bão số 10”. Bài viết giải thích hai hệ thống này hoạt động thế nào.

Tên bão quốc tế do ai đặt?

Ở Tây Bắc Thái Bình Dương và Biển Đông, tên bão được lấy từ một danh sách chung gồm 140 tên do Ủy ban Bão (thuộc ESCAP và Tổ chức Khí tượng Thế giới – WMO) quản lý, áp dụng từ năm 2000. Mỗi thành viên trong 14 quốc gia, vùng lãnh thổ đóng góp 10 tên. Việt Nam là một thành viên, nên trong danh sách có những tên tiếng Việt như Sơn Tinh.

140 tên được chia thành 5 nhóm và dùng lần lượt, tuần tự: hết tên cuối danh sách thì quay lại tên đầu. Vì vậy cùng một tên có thể được dùng lại sau vài năm. Tên chỉ được đặt khi xoáy thuận mạnh lên thành bão (theo đánh giá của Trung tâm khí tượng khu vực tại Tokyo); áp thấp nhiệt đới chưa có tên.

Vì sao có tên bị loại bỏ?

Khi một cơn bão gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng, các thành viên có thể đề nghị loại tên đó khỏi danh sách và thay bằng tên mới, để tránh gợi lại ký ức đau thương. Ví dụ quen thuộc là siêu bão Haiyan (Hải Yến) năm 2013 – tên này đã bị loại và thay thế.

Việt Nam đánh số bão thế nào?

Bên cạnh tên quốc tế, Việt Nam đánh số các cơn bão hoạt động trên Biển Đông theo thứ tự xuất hiện trong năm:

• Cơn bão đầu tiên hình thành hoặc đi vào Biển Đông trong năm là bão số 1, tiếp theo là bão số 2, số 3…
• Bão hoạt động ở Thái Bình Dương nhưng không vào Biển Đông thì không được đánh số.
• Áp thấp nhiệt đới không được đánh số; nếu nó mạnh lên thành bão trên Biển Đông thì mới nhận số.
• Sang năm mới, việc đánh số bắt đầu lại từ bão số 1.

Cách gọi bằng số giúp người dân dễ theo dõi, đặc biệt khi có nhiều bão liên tiếp. Bản tin thường ghi đầy đủ: “bão số 10 (tên quốc tế: Bualoi)”.

Tên tiếng Philippines là gì?

Cơ quan khí tượng Philippines (PAGASA) đặt tên địa phương riêng cho mọi áp thấp nhiệt đới, bão đi vào khu vực họ theo dõi. Vì vậy một cơn bão có thể mang hai tên, ví dụ bão Bualoi còn được Philippines gọi là “Opong”. Khi tra cứu tin tức quốc tế, nên tìm theo tên quốc tế để đỡ nhầm lẫn.

Các thông tin cần đọc trong một bản tin bão

1. Vị trí tâm bão (kinh độ, vĩ độ) và khoảng cách tới đất liền.
2. Sức gió mạnh nhất, gió giật – đối chiếu với bảng cấp gió, cấp bão.
3. Hướng và tốc độ di chuyển, dự báo vị trí trong 24–72 giờ tới.
4. Vùng nguy hiểm trên biển và cấp độ rủi ro thiên tai.
5. Khu vực dự kiến chịu mưa lớn, nước dâng, ảnh hưởng của triều cường.

Theo dõi thông tin cập nhật tại trang tin bão mới nhất, kết hợp bản đồ thời tiết và dự báo theo giờ cho tỉnh của bạn, ví dụ Quảng Ngãi theo giờ, Hà Tĩnh 3 ngày tới.

Mùa bão ở Biển Đông

Bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông hoạt động mạnh nhất từ khoảng tháng 6 đến tháng 11. Đầu mùa, bão thường ảnh hưởng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ; cuối mùa (tháng 10–11) dịch dần vào Trung Bộ và Nam Trung Bộ. Hiện tượng La Niña thường làm số bão ảnh hưởng tới Việt Nam nhiều hơn trung bình, còn El Niño có xu hướng ngược lại.